पाँचौँ दिन: मकर व्यूह र श्येन व्यूह
भीष्मको मकर व्यूहविरुद्ध पाण्डवको श्येन (बाज) व्यूह; भीम र भीष्मको भिडन्त
पाँचौँ दिन भीष्मले कौरव सेनालाई मकर (गोही) को आकारमा सजाए। पाण्डवले श्येन अर्थात् बाजको आकारको व्यूह बनाए, जसको चुच्चोमा भीम थिए। भीमले मकर व्यूहको मुखमै प्रहार गरे र भीष्मसँग सीधा भिडे। अर्जुनले भीमको सहायता गर्दै कौरव रथी र घोडसवारहरूलाई पछाडि धकेले।
पाँचौँ दिन भीष्मले पाण्डव सेनाका धेरै योद्धालाई घाइते बनाए, तर अर्जुनले उनलाई व्यूहको मुखबाट अघि बढ्न दिएनन्। दुर्योधन भीमसँग भिडे र फेरि घाइते भए। विराट, द्रुपद र अन्य पुराना राजाहरू पनि युवा योद्धाजस्तै जोसले लडे। दिनभरको युद्ध कसैको पक्षमा स्पष्ट ढल्केन, तर दुवै सेनाले बुझे — यो युद्ध छोटो हुने छैन।
भीष्मले दिनभर पाण्डव सेनामा भारी क्षति पुर्याए, तर शिखण्डी सामुन्ने पर्दा उनी फर्किन्थे — किनकि उनी शिखण्डीलाई नारीका रूपमा जन्मिएको मान्थे र नारीमाथि हतियार नउठाउने उनको व्रत थियो। यो सानो कुरा पछि गएर युद्धको सबैभन्दा ठूलो मोड बन्यो।
शिखण्डीको कथा भीष्मको पुरानो जीवनसँग जोडिएको थियो। धेरै वर्षअघि भीष्मले आफ्ना सौतेनी भाइ विचित्रवीर्यका लागि काशीका तीन राजकुमारी — अम्बा, अम्बिका र अम्बालिका — स्वयंवरबाट उठाएर ल्याएका थिए। अम्बाले राजा शाल्वलाई मन पराएकी थिइन्, तर शाल्वले उनलाई स्वीकार गरेनन् र भीष्मले पनि आफ्नो व्रतका कारण विवाह गर्न सकेनन्। अपमानित अम्बाले भीष्मको मृत्युको कारण बन्ने प्रण गरिन्। यही अम्बा अर्को जन्ममा द्रुपदकी सन्तान शिखण्डी बनिन्।
हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम्।
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः॥मारिए स्वर्ग पाउनेछौ, जिते पृथ्वीको राज्य भोग्नेछौ। त्यसैले हे कौन्तेय! दृढ निश्चय गरेर युद्धका लागि उठ।