बाजेको पात्रो : नेपाली राशिफल र पात्रोEN
गोमा र नवराज

नवराजको राज्याभिषेक

हात्तीले लगाइदिएको माला, लावण्यवतीसँग विवाह र आमाको आशीर्वादमा अभिषेक

लावण्य देशका मन्त्रीहरूले नयाँ राजा छान्न सुनको कलश र फूलको माला बोकाएर एउटा हात्ती छाडेका थिए। राम्रा लुगा र गहना लगाएका मानिसहरू आफू छानिने आशामा हात्तीको वरिपरि भेला भए। नवराज पनि त्यहाँ पुगे र एक छेउको चौतारीमा बसेर हेर्न थाले। हरिहरको आवेश भएको हात्ती सीधै नवराजकहाँ गयो, उनको गलामा माला लगाइदियो र सुनको कलशको जलले अभिषेक गर्‍यो।

केहीले आपत्ति जनाए — “क्षत्रिय हुँदाहुँदै हात्तीले ब्राह्मण छान्यो?” अर्कोले भने — “हात्ती देवता हो। तपस्या, भाग्य र नारायणको अंश भएका जो पनि राजा हुन सक्छन्; चुप लाग।” हात्तीले नवराजलाई सुँडले उठाएर निधारमा राख्यो र दरबार पुर्‍यायो। राजपुरोहितले उनलाई सजाए, शुभ साइत हेरे र त्यस नगरकी राजकुमारी लावण्यवतीसँग उनको विवाह गराएर राजा बनाए।

हात्तीले लगाइदिएको माला, लावण्यवतीसँग विवाह र आमाको आशीर्वादमा अभिषेक

पुरोहितले औपचारिक राज्याभिषेक गर्न आग्रह गर्दा नवराजले भने — “आमाको आशीर्वादविना म अभिषेक गराउँदिनँ।” उता गोमा अझै चन्द्रज्योतिको परालको घरमा जाँतो पिसेर र चर्खा कातेर बाँचिरहेकी थिइन्। मन्त्री लुगा, डोली र केही सिपाही लिएर चन्द्रज्योति पुगे। गोमा खुसी हुँदै तयार भइन् र डोलीमा चढेर लावण्यतर्फ लागिन्। उनलाई हेर्न चन्द्रज्योतिका महिलाहरू दौडिए — कोही कपाल नबाटी, कोही रुँदा बच्चा छोडेर, कोही खाना आधा छोडेर। उनीहरू भन्न थाले — “जाँतो पिस्ने र धागो कात्ने गोमा आज राजमाता भएर जाँदै छिन्!”

संस्कृत श्लोक
मातृदेवो भव। पितृदेवो भव।
आचार्यदेवो भव। अतिथिदेवो भव॥
— तैत्तिरीय उपनिषद् १.११.२

आमालाई देवता मान। बुबालाई देवता मान। गुरुलाई देवता मान। अतिथिलाई देवता मान।

नवराजले हात्ती, घोडा, रथ, सेना, बाजा र नाचसहित आमाको स्वागत गरे। उनले आमालाई ढोग्दै भने — “यो राज्य तपाईंको तपस्या र हरिहरको कृपाले पाएको हुँ; तपाईं नै मेरो अभिषेक गर्नुहोस्।” शुभ दिनमा गोमाले नवराज र रानी लावण्यवतीलाई सुनको सिंहासनमा राखेर विधिपूर्वक अभिषेक गरिन्। पुरोहित र ब्राह्मणलाई भोजन र दक्षिणा दिइयो, र शोभायात्रा दरबार फर्कियो।

Read in English